Welkom op mien webstee

Tjerk Luitjes alias de Travailleur



 
 
Tjerk Luitjes alias de "Travailleur"


Tjerk Luitjes, geboren op 18 juli 1867 en bracht zijn jeugd door in Groningen. Hij is al jong propagandist voor het "vrije socialisme" en valt op door zijn besliste optreden en grote redenaarstalent waarmee hij zijn toehoorders weet op te zwepen.

Tjerk Luitjes wordt één van de eerste leden van de in 1884 opgerichte socialistische jongelingenverenigingen "Ontwikkeling" en raakt bevriend met buurtgenoot Johan Schaper.

Tjerk moet onder militaire dienst. Als hij een aantal soldaten meeneemt naar een bijeenkomst van de "Sociaal Democratische Bond", wordt hij voor straf overgeplaatst. Hij doet weer van zich spreken,bij een verkiezingsbijeenkomst van de Liberalen en met een kamerlid in "discussie" gaat. Als hij daarna weer in de kazerne komt, wacht hem acht dagen cel. Na zijn diensttijd neemt Tjerk Luitjes het pseudoniem "Travailleur" aan, wat werker betekent. Hij begint als artikelenschrijver in de socialistische bladen "Radicaal Weekblad" en "Recht voor Allen" van Domela Nieuwenhuis.

Op zoek naar onrecht stuit hij o.a. op een machinale vlasspinnerij in de stad Groningen en bezoekt het bedrijf en schrijft over de erbarmelijke werkomstandigheden.

Kort daarna breekt er een werkstaking uit.

Het is het einde van de fabriek.
Zijn eigenzinnige en anarchistische karakter levert hem in eigen kring steeds meer tegenstanders op en hij besluit om naar Sappemeer te verhuizen. Tjerk Luitjes wordt daar eerste redacteur en geeft het socialistische weekblad "De arbeider" uit. Met behulp van zijn eigen blad gaat Tjerk zich dan richten op Oost Groningen waardoor daar vele nieuwe "S.D.B" afdelingen ontstaan.
Eind 1893 wordt er een landelijke Sociaal Democratische Bond congres gehouden. Tjerk Luitjes komt als vertegenwoordiger van de afdeling Hoogezand / Sappemeer en Johan Schaper van de afdeling Groningen. De twee vroegere vrienden staan lijnrecht tegenover elkaar want het congres besluit om niet mee te doen aan de verkiezingen. Schaper verklaart zich tegen dit voorstel maar door de steun van de massaal aanwezige Oost Groningers komt Tjerk Luitjes als winnaar uit de bus. Het congres neemt met 47 tegen 40 stemmen en 14 onthoudingen het voorstel van de Hoogezand / Sappemeer vertegenwoordiger aan.
De scheuring in de sociale Democratische gelederen leidt er toe dat de "Sociaal Democratische Arbeiders Partij, voorloper v/d "PvdA" wordt opgericht door Johan Schaper. Tjerk blijft de anarchistische stroming trouw al benaderen zijn inzichten die van de "S.D.A.P".
Domela Nieuwenhuis valt hem in "De Vrije Socialist" fel aan over zijn ideeën over staatspensionering en de tien urige werkdag.
Na 1910 raakt Tjerk langzamerhand uit de anarchistische beweging en verhuist via Zwolle en Amsterdam naar Blaricum waar hij samen met zijn vrouw Trui Visscher een vegetarisch pension opent en een timmer en meubelmakers coöperatie begint.

 

Op 15 september 1946 overlijdt Tjerk Luitjes.

 


(
Tjerk Luitjes was een achterneef van mijn opa)